Sudoku Online Puzzel | Gratis Breintraining

Trijntje Haisma, een dienstmeisje uit Friesland, schreef in het Fries toen niemand dat durfde. Haar brieven en verhalen hielpen de taal te redden — en maakten Fries later officieel erkend.

In 1985 wilde men het oude station van Warffum slopen. Maar Jantje Smit, een vastberaden dorpsbewoonster, ging in haar eentje in het station wonen uit protest. Haar actie raakte het hele dorp – en later het hele land. Dankzij Jantje werd het station gered. Nu is het een monument, met een koffieruimte en een herinnering aan de vrouw die met moed en koppigheid haar dorp beschermde.

In Workum lag begin 1900 een kaaspakhuis waar boeren hun Friese nagelkaas rijpten. Op zaterdagen werd er niet alleen gewerkt, maar ook Beerenburg gedronken en gelachen. Het gebouw bestaat nog steeds, nu een woonhuis vol historie.

Bonifatius was een Engelse missionaris die in de 8e eeuw het christendom in Friesland wilde verspreiden. In 754 werd hij in Dokkum door heidense Friezen vermoord. Zijn dood schokte Europa en hij werd later heilig verklaard. Nog altijd is Bonifatius een bekend en belangrijk figuur in de Friese geschiedenis.

Vincent van Gogh begon op 27-jarige leeftijd met schilderen. Tijdens een verblijf in Drenthe in 1883 maakte hij veertig werken, geïnspireerd door het ruige landschap. In tien jaar maakte hij 2000 kunstwerken. Na zijn dood werd hij wereldberoemd. Zijn schilderijen, zoals Zonnebloemen en Sterrennacht, zijn nu miljoenen waard.

Groningen was nauw betrokken bij de slavernij, maar er klonken ook vroeg kritische stemmen. Eén van de felste was Marten Douwes Teenstra uit Ulrum, die tussen 1833 en 1864 streed tegen slavernij. Zijn oproepen aan de overheid gingen De negerhut van Oom Tom en Max Havelaar ver vooraf. Zijn verhaal staat centraal in het boek En toch zal ik.

In 1933 staakten turfstekers in Smilde tegen lage lonen en slechte werkomstandigheden. De politie en zelfs het leger werden ingezet. De staking mislukte op korte termijn, maar zorgde later wel voor betere arbeidsomstandigheden.

Raatakkers zijn kleine, vierkante of rechthoekige akkertjes die in een honingraatachtig patroon naast elkaar lagen. Drenthe is één van de regio’s in Nederland waar nog sporen van raatakkers te vinden zijn. Het landschap van Drenthe, met zijn zandgronden, heidevelden en esdorpen, is bij uitstek geschikt voor dit soort vroege landbouwsystemen. Enkele belangrijke punten: In Drenthe zijn raatakkers onder meer gevonden bij Havelte, Drouwen, en Eext.

Elk voorjaar keren de zeldzame kluten terug naar Schiermonnikoog om te broeden. Vogelliefhebbers komen kijken hoe ze hun nest bouwen in de slikken. Het is een prachtig teken van de natuur die blijft leven op het eiland.

In 1955 werd in Drenthe de snelweg A28 aangelegd. Bij het graven werd, ten zuiden van het dorp Pesse, een oud stuk hout uit het veen gehaald. Het voorwerp trok de aandacht van een toevallige passant, die besloot om het te laten onderzoeken. Tot ieders verbazing bleek het om het oudste vaartuig ter wereld te gaan.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Friesland bezet door Duitse soldaten. Het leven werd moeilijk voor de mensen. Er waren weinig spullen te kopen en iedereen moest voorzichtig zijn. Veel Friezen hielpen elkaar en verstopten soms mensen die de Duitsers wilden pakken. Na vijf zware jaren kwam de vrijheid terug in 1945. Die tijd wordt nog altijd herinnerd.

Het Eise Eisinga Planetarium in Franeker is het oudste nog werkende planetarium ter wereld. Gebouwd tussen 1774 en 1781 toont het met een slingeruurwerk de actuele stand van de planeten. Sinds 2023 staat het op de Unesco werelderfgoedlijst als dertiende Nederlandse monument.